Svar: Verðtryggðir innlánsreikningar bera almennt lægri vexti en óverðtryggðir, en á móti kemur að verðbætur eru greiddar mánaðarlega. Verðbæturnar taka mið af vísitölu neysluverðs og við það heldur sparnaðurinn verðgildi sínu. Hafa ber í huga að lágmarksbinding á verðtryggðum reikningum er þrjú ár.

Óverðtryggðir innlánsreikningar bera almennt hærri vexti en verðtryggðir reikningarog gefa því hærri raunávöxtun þegar verðbólga er lág. Aðgengi að óverðtryggðum reikningum er gott þar sem binditími er yfirleitt enginn eða skammur. Óverðtryggðir reikningar henta vel þeim sem vilja tryggja góða ávöxtun sparnaðar síns og hafa greiðan aðgang að fjármununum.

Svar: Vextir eru jafn háir hvort sem þeir eru greiddir árlega eða mánaðarlega og munurinn felst því eingöngu í tímasetningu útborgunar. Ef vextir eru greiddir út mánaðarlega leggjast þeir ofan á höfustól í upphafi hvers mánaðar þannig að reikningseigandi fær greidda vaxtavexti á útborgaða vexti. Heildarávöxtun á einu ári nær því þeirri ársávöxtun sem gefin er upp í vaxtatöflu.

Svar: Ríkisstjórn Íslands hefur sent frá sér tilkynningu þar sem fram kemur að innstæður í innlendum viðskiptabönkum, sparisjóðum og útibúum þeirra hér á landi eru að fullu tryggðar.

Tilkynning frá Ríkisstjórninni

Svar: Gjaldeyrisreikningar flokkast undir innlánsreikninga og eru því tryggðir.

Svar: Innlegg á verðtryggða innlánsreikninga eru lögum samkvæmt bundin í a.m.k. 36 mánuði og er því ekki hægt að taka út af reikningunum innstæðu sem hefur verið þar í skemmri tíma.

Svar: Lækkun sjóðanna er afleiðing falls stóru viðskiptabankanna þriggja sem leiddi til þess að þeir voru teknir yfir af ríkinu. Þá gerðu neyðarlögin þann 6. október innlán að forgangskröfum og þannig rétthærri en skuldabréf á viðskiptabankana. Þetta lækkaði virði skuldabréfa á viðskiptabankana mikið og skaðaði Peningabréfasjóðina sem áttu töluvert af þessum skuldabréfum sem fóru frá því að vera talin öruggasti fjárfestingarkosturinn á markaðnum í það að verða skyndilega verðlítil.

Svar: Já, Sparibréf Landsbankans og Skuldabréfasjóður Landsbankans eru a.m.k. 90% í ríkisverðbréfum og að hámarki 10% í innlánum.

Svar: Eigandi innstæðu á sparireikningi á beina kröfu um endurgreiðslu á viðkomandi bankastofnun.

Viðskiptavinir sem eiga hlut í verðbréfasjóði eiga hlutfallslega kröfu á þær eignir sem verðbréfasjóðurinn á. Þeir eiga því kröfu á fjölda fjármálastofnana, fyrirtækja og/eða eftir atvikum ríki, sveitarfélög og stofnanir.

Gæði hvers sjóðs ræðst af undirliggjandi eignum hans, þ.e. fjárhagslegum styrk útgefenda þeirra eigna sem viðkomandi verðbréfasjóður hefur fjárfest í og eftir atvikum þeim veðum sem einstakir útgefendur hafa lagt fram til tryggingar. Staða og afdrif þeirra fjármálafyrirtækja sem reka verðbréfasjóði hafa því ekki með beinum hætti áhrif á verðmæti verðbréfasjóða þar sem efnahagur þeirra er aðskilinn efnahagi viðkomandi fjármálafyrirtækis.

Svar: Launþegi getur greitt að hámarki 4% eigið framlag af óskattlögðum tekjum. Mótframlag launagreiðanda fer eftir kjarasamningum, er allt að 2% og miðast við 2% framlag launþega. Fram til 1. október 2010 er þó heimilt að hækka eigið framlag í 6%.

Svar: Já, viðbótarlífeyrissparnaður er laus til útborgunar í eingreiðslu frá 60 ára aldri. Ekki þarf lengur að skipta greiðslum niður á 7 ár.

Fylla þarf út eyðublað í næsta útibúi Landsbankans eða hafa samband í síma 410 4040 og fá slíkt eyðublað sent heim til undirritunar.

Svar: Við andlát sjóðfélaga fá erfingjar greitt út að fullu úr séreign þar sem ekki þarf lengur að skipta greiðslum niður á nokkur ár.

Séreign er hjúskapareign og erfist að fullu skv. Erfðalögum.

50% eignar telst hjúskapareign eftirlifandi maka (miðað við hjónaband) og 50% skiptist skv. reglum erfðalaga, maki fær 1/3 og börn 2/3.

Til að fá séreign greidda út, þarf maki að sækja um það skriflega, auk þess að hafa með sér: - Erfðafjárskýrslu - Yfirlit yfir framvindu skipta.

Svar: Hægt er að óska eftir að greiða framtíðariðgjöld inn á aðra ávöxtunarleið og þarf þá að fylla út eyðublað í næsta útibúi Landsbankans eða hafa samband í síma 410 4040 og fá slíkt eyðublað sent heim til undirritunar. Flutningur milli leiða Íslenska lífeyrissjóðsins eða annarra leiða Landsbankans er framkvæmdur mánaðarlega. Beiðni sem berst fyrir 10. hvers mánaðar er afgreidd 15. þess mánaðar. Heimilt er að flytja inneign á milli ávöxtunarleiða / sjóða Landsbankans tvisvar á ári með a.m.k. 6 mánaða millibili. Enginn kostnaður er tekinn við flutning milli sjóða Landsbankans.

Útgreiðsla úr sameign:

Mánaðarlegur ellilífeyrir er greiddur frá 70 ára aldri til æviloka. Hafi sjóðfélagi valið útgreiðsluleið II, III eða IV hefjast greiðslur úr sameign þó ekki fyrr en greiðslum úr bundinni séreign lýkur. Greiðslur úr frjálsri séreign hefjast í fyrsta lagi við 60 ára aldur. Ef áunnin réttindi til ellilífeyris eru minni en 5.802 kr.* á mánuði er heimilt að greiða lífeyri í einu lagi þá upphæð sem svarar til tryggingafræðilegs virðis lífeyrisréttarins.

*Miðað við vísitölu neysluverðs 1. jan 2009. Upphæð breytist í samræmi við vísitölu neysluverðs.

Bundin séreign er laus til mánaðarlegra greiðslna frá 70 ára aldri þar til greiðslur úr sameign hefjast. Ef bundin séreign, er lægri en ca. 944.957 kr** er heimilt að greiða hana út í eingreiðslu eftir 70 ára aldur.

**Miðað við vísitölu neysluverðs 1. jan 2009. Upphæð breytist í samræmi við vísitölu neysluverðs.

Svar:

Verðtryggð eða óverðtryggð lífeyrisbók
Hentar vel þeim sem vilja ávaxta viðbótarlífeyrissparnaðinn sinn á einföldu og öruggu sparnaðarformi og forðast sveiflur í ávöxtun.

Lífeyrissparnaður: Val – erlend hlutabréf
Er fyrir þá sem vilja hafa sinn sparnað í erlendum hlutabréfum. Sveiflur geta verið mjög miklar og hentar þetta eingöngu þeim sem eiga langan tíma eftir af lífeyrissöfnunartíma sínum og þeim sem eru meðvitaðir um að sveiflur geta verið töluverðar.

Íslenski lífeyrissjóðurinn
Íslenski lífeyrissjóðurinn býður upp á fjórar ávöxtunarleiðir fyrir lögbundinn líferyrissparnað sjóðsfélaga sína. Hver ávöxtunarleið tekur mið af aldri þess sem sparar en saman mynda þær Lífsbraut Íslenska lífeyrissjóðsins. Sjóðsfélagar færast sjálfkrafa á milli leiðanna Líf I, II, III og IV er þeir eldast. Ávöxtunarleiðirnar eiga bæði við lögbundinn lífeyrissparnað og viðbótarlífeyrissparnað.

Svar: Þetta verður hver og einn að meta út frá sínum forsendum.

Ástæða er til að árétta að þrátt fyrir það sem á undan er gengið er hagkvæmt að halda áfram viðbótarlífeyrissparnaði enda greiðir vinnuveitandi 2% mótframlag gegn 2% framlagi sjóðfélaga.

Einnig má vekja athygli á því að 4% framlag til viðbótarlífeyrissparnaðar nemur ekki nema um 2,5% skerðingu á ráðstöfunartekjum. Að sama skapi leiðir 2% framlag til vibótarlífeyrissparnaðar ekki til nema um 1,2% skerðingar á ráðstöfunartekjum.

Svar: Þar sem enn ríkir nokkur óvissa um hluta eigna hefur Íslenski lífeyrissjóðurinn gripið til sérstakra varúðarniðurfærslna til að gæta jafnræðis milli sjóðfélaga. Vonast er til þess að þessar varúðarniðurfærslur geti að verulegu leyti gengið til baka um leið og rekstarhæfi íslenskra fjármálastofnana og fyrirtækja skýrist. Ástæða er til að vekja athygli á því að sjóðfélagar, sem kjósa að flytja sparnað sinn núna í annað sparnaðarform, geta það á því gengi sem gildir hverju sinni. Þeir eiga hins vegar ekki rétt á hluta í eignum sem kunna að heimtast síðar ef kemur í ljós að minna þarf að færa niður í raun en nú er gert í varúðarskyni.

Svar: Viðskiptavinur getur fært viðbótarlífeyrissparnað sinn á milli vörsluaðila. Hann hefur þá samband við nýjan vörsluaðila sem sendir formlega uppsögn á núverandi vörsluaðila. Kostnaður við flutning er 1% af inneign sjóðfélaga, að lágmarki 5.000 kr. Uppsagnarfrestur er sex mánuðir. Þó ber að hafa í huga að með því að færa núverndi inneign er viðkomandi að fyrirgera rétti sínum hvað varðar varúðarniðurfærsluna, sem þýðir að ef sjóðurinn fær seinna bætur vegna tapsins, fær sjóðfélagi sem færði sig ekki þá uppbót.

Svar: Lífeyrissparnaður á Lífeyrisbók Landsbankans nýtur verndar Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta. Þeir lífeyrissjóðir sem eru með vörslusamning við Landsbanka Íslands njóta ekki ábyrgðar Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta, enda ekki um innlán til banka að ræða. Íslenski lífeyrissjóðurinn er þar með talinn.

Svar: Viðbótarlífeyrissparnaður er frádráttarbær frá skattskyldum tekjum við innborgun, en greiddur er af honum tekjuskattur við útborgun. Iðgjöldum er því skilað óskattlögðum í séreignarsparnað, en þegar að útborgun kemur er sparnaðurinn skattlagður eins og hver önnur laun. Þetta þýðir að greiðslu á tekjuskatti er frestað þangað til útborgun hefst og getur launþeginn þá mögulega hagnast með tvennu móti. Annars vegar ef launþeginn á ónýttan persónuafslátt þegar inneignin er tekin út eða ef tekjuskattur hefur lækkað þegar að úttekt kemur.

Ekki er greiddur fjármagnstekjuskattur vegna þeirra vaxtatekna sem launþeginn ávinnur sér á sparnaðartímanum, né eignarskattur af uppsafnaðari eign. Við fráfall er sparnaðurinn greiddur til erfingja og ekki er greiddur erfðafjárskattur. Ekki er greiddur eignarskattur af inneign af viðbótarlífeyrissparnaði.

Svar: Ef orkutap er metið 100% getur viðkomandi fengið alla innstæðuna greidda á sjö árum. Árleg útborgun lækkar og úttektartími lengist í hlutfalli við lækkun örorkuprósentu.

Svar: Nei, það er valfrjálst hvert viðbótarlífeyrissparnaðurinn er greiddur og taka bæði fjármálafyrirtæki og lífeyrissjóðir við viðbótarlífeyrissparnaði.

Ekki eru sett nein skilyrði fyrir útgreiðslu og allir sem eiga viðbótarlífeyrissparnað geta sótt um. Útgreiðslan er ætluð fólki sem glímir við tímabundna fjárhagserfiðleika. Viðskiptavinum, sem komnir eru í veruleg fjárhagsvandræði, er bent á að viðbótarlífeyrissparnaður er ekki aðfararhæfur. Einnig ber að hafa í huga að fyrirframgreiðsla viðbótarlífeyrissparnaðar getur haft töluverð áhrif á útgreiðslu við töku lífeyris. Þeir sem hafa náð 60 ára aldri þurfa ekki að sækja um útgreiðslu á þessum forsendum þar sem inneign þeirra er laus til ráðstöfunar við þann aldur.

Tímabundin úttekt á séreignarsparnaði er hugsuð fyrir þá sem þurfa að brúa tekjubilið næstu mánuði og eru í tímabundnum fjárhagserfiðleikum. Hafa ber í huga að lífeyrissparnaður er ekki aðfararhæfur. Því er vert að íhuga vel hvort útgreiðslan nýtist til að bæta stöðuna eða hvort fjárhagsvandræðin séu orðin það veruleg að betra sé að láta viðbótarlífeyrissparnaðinn óhreyfðan.

Hámarksupphæð útgreiðslu er 2.500.000 kr. fyrir skatt. Upphæðin verður greidd út á 23 mánuðum. Ef inneign rétthafa er lægri en 2.500.000 kr. eða rétthafi óskar eftir að taka út lægri upphæð styttist greiðslutíminn hlutfallslega.

Að hámarki verður hægt að fá 111.111 kr. fyrir skatt mánaðarlega í 23 mánuði, eða 69.778 kr. eftir skatt. Tekjuskattur er greiddur af úttektarupphæðinni.

Já, launaseðlar verða aðgengilegir í netbönkum. Einnig er hægt að óska eftir því sérstaklega að fá launaseðla senda í pósti.

Í slíkum tilfellum styttist greiðslutíminn hlutfallslega.

Dæmi:
Upphæð útgreiðslu er 600.000 krónur. Mánaðarleg útgreiðsla er 111.111 kr. fyrir skatt í fimm mánuði og eftirstöðvarnar, 44.445 kr., eru greiddar út sjötta mánuðinn. Athugið að greiða þarf tekjuskatt af upphæðinni.

Upphæð útgreiðslu er 300.000 krónur. Mánaðarleg útgreiðsla er 111.111 kr. fyrir skatt í tvo mánuði og eftirstöðvarnar, 77.778 kr., eru greiddar út þriðja mánuðinn. Athugið að greiða þarf tekjuskatt af upphæðinni.
Hafi viðskiptavinur nú þegar tekið út 1.000.000 kr sem kláraðist nú í desember getur hann óskað eftir viðbótarútgreiðslu að fjárhæð 1.5000.000 kr. Mánaðarleg útgreiðsla í því tilfelli mun vera 111.111 kr. fyrir skatt í 13 mánuði og eftirstöðvar, 55.557 kr., eru greiddar út í fjórtánda mánuðinum. Athugið að greiða þarf tekjuskatt af upphæðinni.

Útgreiðsla viðbótarlífeyrissparnaðar hefur ekki áhrif á bætur samkvæmt lögum um almannatryggingar og lögum um félagslega aðstoð. Þá hefur útgreiðslan ekki áhrif á greiðslu húsaleigubóta, greiðslu barnabóta eða vaxtabóta og atvinnuleysisbóta.

Tekið er við umsóknum um útgreiðslu viðbótarlífeyrissparnaðar í Einkabanka eða í öllum útibúum Landsbankans. Fyrsta útgreiðsla fer fram 20. apríl. Útgreiðslur munu eiga sér stað 20. hvers mánaðar og þurfa umsóknir að berast í síðasta lagi þann 10. þess sama mánaðar. Þeir sem ætla að nýta sér skattkort þurfa að hafa það meðferðis þegar sótt er um útgreiðslu.

Útgreiðsla fer fram mánaðarlega og allar umsóknir þurfa að hljóta samþykki ríkisskattstjóra, sem hefur eftirlit með útgreiðslum. Stefnt er að því að útgreiðsla verði 20. hvers mánaðar og að sækja þurfi um fyrir 10. hvers mánaðar. Eingöngu er greitt inn á reikning í eigu rétthafa.

Hámark úttektar er 2.500.000 kr. samtals úr viðbótarlífeyrissparnaði óháð því hvort samanlagður séreignarsparnaður er í vörslu hjá fleiri en einum vörsluaðila. Einungis er hægt að vera með eina virka umsókn úr hverjum sjóði fyrir sig í gangi á sama tíma.

Já, það er hægt. Segja þarf upp umsókn um útgreiðslu í útibúi Landsbankans sem tilkynnir það til ríkisskattstjóra, en embættið hefur eftirlit með útgreiðslu viðbótarlífeyrissparnaðar.

Já, það á ekki að breyta neinu varðandi frekari inngreiðslur í sjóðinn þó að viðskipavinur sé í þessu útgreiðsluferli. Samkvæmt breytingum á lögunum er einnig heimilt að hækka framlag launþega úr 4% í 6% á tímabilinu 1. mars 2009 til 1. október 2010.

Nei, ekki er heimilt að greiða út séreign vegna lögbundins lífeyrissparnaðar. Eingöngu er heimilt að greiða út séreignarsparnað sem myndast vegna viðbótarlífeyrissparnaðar.

Já, á tímabilinu 1. mars 2009 til 1. október 2010 verður hægt að hækka eigið framlag í viðbótarlífeyrissparnað í 6%.

Nei, ekki verður tekin þóknun af tímabundnum úttektum viðbótarlífeyrissparnaðar.

Tekið verður á móti umsóknum til 1. apríl 2011. Stefnt er að því að útgreiðsla verði 20. hvers mánaðar og að sækja þurfi um fyrir 10. hvers mánaðar.

Inneign er reiknuð við gildistöku laganna þann 1. janúar 2010. Greiðslur sem berast í sjóði eftir þann tíma er ekki hægt að greiða út í fyrirframgreiðslu.

Viðbótarlífeyrissparnaður er laus til útborgunar við 60 ára aldur, við varanlega örorku og við fráfall. Viðbótarlífeyrissparnaður erfist að fullu við fráfall eftir reglum erfðalaga.

Áfram verður miðast við sömu skattprósentu og áður eða 37,2%. Samkvæmt nýjum skattalögum mun hækkun skattprósentu launa undir 200.000 kr ekki breytast. Hins vegar bendum við rétthöfum á að útgreiðslur úr viðbótarlífeyrissparnaði jafngilda launagreiðslum svo þessar greiðslur leggjast við launatekjur og því gæti útgreiðsla viðbótarlífeyris haft áhrif á skattþrep annarra tekna.

Svar: Engar hömlur eru á innborgunum eða uppgreiðslum lána. Ef heimilt er að krefjast uppgreiðslugjalds fer fjárhæð þess eftir verðskrá bankans hverju sinni.

Svar: Alþingi hefur samþykkt lög sem veita Íbúðalánasjóði heimild til að yfirtaka íbúðaveðlán fjármálafyrirtækja. Heimildin á við um erlend og innlend lán og gildir án tillits til upphæðar eða veðsetningar húsnæðis. Ekkert hefur verið gefið út af stjórnvöldum hvernig þessari yfirfærslu verði háttað.

Upplýsingar á vef Félagsmálaráðuneytisins

Svar: Landsbankinn hvetur viðskiptavini sína sem telja sig á leið í, eða eru komnir í greiðsluerfiðleika að leita ráðgjafar í sitt viðskiptaútibú, panta viðtal við ráðgjafa í þjónustuveri 410-4000 eða hér á vef bankans.

Allar beiðnir um ráðgjöf berast teymi sem metur hvert tilvik fyrir sig og leitar mögulegra lausna. Áhersla er lögð á að viðskiptavinir leiti til okkar sem fyrst hafi þeir áhyggjur af stöðu sinni svo hægt sé að bregðast við og reyna koma í veg fyrir frekari erfiðleika.

Svar: Einstaklingar með lán sem tryggt er með fasteignaveði geta sótt um frestun afborgana höfuðstóls og vaxta fasteignalána í erlendri mynt. Um er að ræða frest þar til í mars 2009. Næsti gjalddagi afborgana og vaxta er þá í apríl 2009.

Einnig er hægt að sækja um frestun afborgana þar sem einungis vextir eru greiddir þar til í maí 2009. Gjalddagar til og með maí verða þá vaxtagjalddagar en fyrsta greiðsla afborgana og vaxta verður í júní 2009.

Síðasti gjalddagi verður að vera í skilum svo hægt sé að veita frestun. Sé hann ekki í skilum þarf að skoða önnur úrræði.

Svar: Skilafrestur umsókna vegna frestunar á greiðslum afborgana og/eða vaxta á erlendum fasteignalánum einstaklinga með gjalddaga í janúar, er 15. desember nk. Ekki verður tekið við umsóknum eftir þann tíma.

Svar: Með greiðslujöfnun er greiðslubyrði verðtryggðra lána lækkuð tímabundið. Viðskiptavinur greiðir gjalddaga samkvæmt greiðslujöfnunarvísitölu en lánið sjálft er bundið vísitölu neysluverðs og breytist höfuðstóll lánsins í samræmi við hana. Höfuðstóll lánsins hækkar því samhliða lægri greiðslubyrði.

Svar: Greiðslubyrði verðtryggðra lána hefur aukist að undanförnu vegna mikillar verðbólgu. Samhliða því hefur kaupmáttur fólks rýrnað og því greiðslubyrði fólks af verðtryggðum fasteignalánum þyngst. Tilgangur greiðslujöfnunar er að bjóða lánshöfum leið til að létta greiðslubyrðina tímabundið á meðan að niðursveiflan gengur yfir.

Svar: Einstaklingar í viðskiptum við Landsbankann sem eru með verðtryggð lán með fasteignaveði geta óskað eftir greiðslujöfnun lána sinna, teljir þeir það þjóna sínum hagsmunum.

Ekki er mögulegt að greiðslujafna lán í vanskilum, fyrst þarf að leita leiða til að koma láninu í skil. Viðskiptavinum í þessari stöðu er bent á að hafa samband við útibú sitt.

Svar: Viðskiptavinir Landsbankans sem óska eftir greiðslujöfnun sinna fasteignalána geta sótt um í gegnum Einkabanka Landsbankans eða í sínu viðskiptaútibúi.

Sækja þarf um greiðslujöfnun fyrir 21. hvers mánaðar vegna gjalddaga 1.-5. næsta mánaðar. Sé gjalddagi um miðjan mánuð þarf að sækja um greiðslujöfnun fyrir 5. þess mánaðar.

Svar: Þeir viðskiptavinir sem óska eftir greiðslujöfnun þurfa að leggja fram veðbókarvottorð eða veðbandayfirlit þeirrar eignar sem lánið hvílir á.

Almennt þurfa síðari veðhafarað heimila veitingu greiðslujöfnunar og breytinga skilmála fyrir sitt leyti. Flestar fjármálastofnanir og lífeyrissjóði hafa þó skrifað undir samkomulag þess efnis að heimila almennt skilmálabreytingar vegna greiðslujöfnunar. Sé lán ekki í fullum skilum þarf samt sem áður að leita skriflegs samþykkis. Listi yfir þessar fjármálastofnanir fylgir umsókn um greiðslujöfnun.

Svar:

1. Reiknuð er ný vísitala, svonefnd greiðslujöfnunarvísitala sem gefin verður út mánaðarlega. Í vísitölunni eru vegin saman launaþróun og þróun atvinnustigs.

2. Ef afborgun lánsins samkvæmt greiðslujöfnunarvísitölunni reynist lægri en afborgunin samkvæmt vísitölu neysluverðs, er þeim hluta af afborgununum sem nemur mismuninum frestað þar til greiðslujöfnunarvísitala hækkar á ný umfram neysluvísitöluna.

3. Mismunurinn, eða sá hluti afborgana sem frestast, er færður á sérstakan jöfnunarreikning sem bætist við höfuðstól lánsins.

4. Ef það gerist að afborganir af láninu samkvæmt greiðslujöfnunarvísitölunni eru hærri en afborganir samkvæmt neysluvísitölu mun mismunurinn greiðast inn á jöfnunarreikninginn til lækkunar höfuðstól lánsins.

5. Sé skuld á jöfnunarreikningi við lok upphafslegs lánstíma er lánstíminn lengdur.

6. Hægt er að segja sig frá greiðslujöfnun síðar á lánstímanum breytist aðstæður lánsþega til betri vegar.

Svar: Miðað við fyrirhugaða gildistöku laganna lækkar greiðslubyrði verðtryggðra fasteignalána um allt að 5% í desember 2008 hjá þeim sem nýta sér úrræðið. Miðað við efnahagsspá Seðlabankans er áætlað að greiðslubyrði þessarra lána verði í lok 2009 um 17% lægri en ella hefði orðið án greiðslujöfnunar.

Svar: Greiðslujöfnun lána mun í raun leiða til aukins kostnaðar fyrir lántaka þegar upp er staðið í formi vaxta og verðbóta. Því er ekki sjálfgefið að lánshafar hafi hag af greiðslujöfnuninni þótt hún létti vissulega greiðslubyrði af láni tímabundið og geti þannig létt á efnahag heimilanna.

Svar: Já, viðskiptavinir geta sagt sig frá greiðslujöfnun síðar á lánstímanum breytist aðstæður lánsþega til betri vegar. Skilyrði fyrir slíkri breytingu er að lánið sé í fullum skilum. Sé skuld á jöfnunarreikningi þegar slík ákvörðun er tekin leggst hún við höfuðstól lánsins og greiðist á eftirstöðvum lánstíma.

Svar: Nei, Greiðslujöfnun er framkvæmd án kostnaðar.

Viðskiptavinir þurfa að leggja fram veðbandayfirlit óski þeir eftir greiðslujöfnun. Landsbankinn getur séð um öflun yfirlitsins en leggst þá til kostnaður samkvæmt verðskrá.

Svar: Með greiðslujöfnun gæti greiðslubyrði gengistryggðra lána lækkað tímabundið. Viðskiptavinur greiðir gjalddaga samkvæmt greiðslujöfnunarvísitölu en lánið sjálft er gengistryggt og breytist höfuðstóll lánsins í samræmi við hana . Mismunurinn, eða sá hluti afborgana sem frestast, er færður á sérstakan jöfnunarreikning sem telst hluti af höfuðstólnum.

Svar: Greiðslubyrði gengistryggðra lána (fer eftir myntsamsetningu lánanna) hefur aukist að undanförnu vegna veikingar krónunnar. Tilgangur greiðslujöfnunar er að bjóða lánþegum leið til að létta greiðslubyrðina tímabundið á meðan niðursveiflan gengur yfir. Það er þó háð myntsamsetningu lánsins hverju sinni, þ.e.a.s. hvernig gengi og vextir viðkomandi myntar þróast, hversu mikil áhrif greiðslujöfnunin hefur á greiðslubyrðina. Því er ekki sjálfgefið að viðskiptavinir kjósi eða telji sig hafa hag af greiðslujöfnuninni þótt hún geti létt greiðslubyrði af láni tímabundið.

Svar: Einstaklingar í viðskiptum við Landsbankann sem eru með gengistryggð fasteignalán með veði í íbúðarhúsnæði geta óskað eftir greiðslujöfnun lána sinna, telji þeir það þjóna hagsmunum sínum.

Ekki er mögulegt að greiðslujafna lán í vanskilum. Fyrst þarf að leita leiða til að koma láninu í skil. Viðskiptavinum í þessari stöðu er bent á að hafa samband við útibú sitt.

Svar: Já, greiða þarf þinglýsingarkostnað til sýslumanns samkvæmt verðskrá.

Viðskiptavinir þurfa að leggja fram veðbandayfirlit óski þeir eftir greiðslujöfnun. Landsbankinn getur séð um öflun yfirlitsins en þá leggst til kostnaður samkvæmt verðskrá.

Svar: Það er háð myntsamsetningu lánsins hverju sinni, þ.e.a.s. hvernig gengi og vextir viðkomandi myntar þróast, hversu mikil áhrif greiðslujöfnunin hefur á greiðslubyrðina. Því er ekki sjálfgefið að viðskiptavinir kjósi eða telji sig hafa hag af greiðslujöfnuninni þótt hún geti létt greiðslubyrði af láni tímabundið.

Svar:

1. Reiknuð er ný vísitala, svonefnd greiðslujöfnunarvísitala, sem gefin verður út mánaðarlega. Í vísitölunni eru vegin saman launaþróun og þróun atvinnustigs.

2. Tekið er mið af afborgun lánsins 2. maí 2008 að viðbættri greiðslujöfnunarvísitölu. Ef afborgun lánsins samkvæmt greiðslujöfnunarvísitölunni reynist lægri en afborgunin samkvæmt almennu gengi Landsbankans, er þeim hluta af afborgununum sem nemur mismuninum frestað þar til greiðslujöfnunarvísitala hækkar á ný umfram almenna gengið.

3. Mismunurinn, eða sá hluti afborgana sem frestast, er færður á sérstakan jöfnunarreikning sem telst hluti af höfuðstólnum.

4. Ef það gerist að afborganir af láninu samkvæmt greiðslujöfnunarvísitölunni eru hærri en afborganir samkvæmt almennu gengi mun mismunurinn greiðast inn á jöfnunarreikninginn, sem telst hluti af höfuðstólnum.

5. Sé skuld á jöfnunarreikningi við lok upphafslegs lánstíma er lánstíminn lengdur. Eftirstöðvar við lok gildistíma greiðslujöfnunarsamningsins skulu þó aldrei greiðast upp á lengri tíma en sem nemur helmingi lánstíma upphaflegs láns.

6. Hægt er að segja sig frá greiðslujöfnun síðar á lánstímanum breytist aðstæður lánþega til betri vegar.

Svar:
Sala: Nei, bankinn selur ekki erlenda ferðatékka.
Kaup: Já, bankinn kaupir erlenda ferðatékka.

Svar:
Sala: Nei, bankinn selur ekki erlenda tékka.
Kaup: Já, bankinn kaupir erlenda tékka en aðeins af viðskiptavinum Landsbankans og verður viðkomandi að koma í sitt viðskiptaútibú.

Svar: Já, en óska þarf eftir sérgengi ef upphæð fer yfir viðmiðunarmörk.

Svar: Nei, það er því miður ekki hægt.

Svar: Já, það er hægt.

Svar: Ávöxtun verðtryggðra reikninga samanstendur af vöxtum og verðbótum. Verðtryggingu er ætlað að tryggja raungildi innistæðu þannig að sömu vörur fáist fyrir innistæðuna þegar hún er tekin út, þ.e. hægt sé að kaupa sömu vörukörfu og áður að viðbættum þeim vöxtum sem innistæðan ber. Verðtrygging fjárhæðar á að tryggja að verðmæti hennar haldist óskert þrátt fyrir verðbólgu. Með öðrum orðum virkar verðtryggingin sem vörn gegn óvissu um þróun verðbólgu á tímabilinu sem um ræðir.

Svar: Breytingar á vísitölu neysluverðs, þ.e. verðbólga, er notuð til þess að reikna út svokallaðar verðbætur sem svo bætast við höfuðstólinn. Ef verðlag lækkar verða verðbætur neikvæð stærð. Verðtryggingin virkar þannig að breyting vísitöluneysluverðs í janúar 2009 gildir til verðtryggingar tveimur mánuðum síðar, þ.e. í mars 2009 en þá hækkar innistæðan (eða lækkar ef verðhjöðnun) sem nemur hækkun (lækkun) verðlags.

Svar: Í stuttu máli fer það eftir áherslum hvers og eins (sjá svör við næstu tveimur spurningum).

Svar:
- Þegar verðbólgan er hærri en fyrirfram var búist við er ávöxtun á verðtryggðum reikningum yfirleitt betri en af óverðtryggðum.
- Þegar eigandinn vill tryggja raungildi höfuðstólsins.
- Hentar vel þegar um er að ræða langtímasparnað en verðtryggðir reikningar eru bundnir í að minnsta kosti 3 ár.

Svar:
- Þegar verðbólga er lægri en fyrirfram var búist við er ávöxtun á óverðtryggðum reikningum yfirleitt betri en af verðtryggðum.
- Þegar eigandinn vill alltaf hafa sparnaðinn lausan til úttektar því binditíminn er yfirleitt enginn eða mjög skammur.
- Hentar vel fyrir varasjóð til þess að mæta óvæntum útgjöldum. Þegar stýrivextir lækka þá lækka jafnan óverðtryggðir vextir en lækkunin getur einnig haft áhrif á verðtryggða vexti. Tengslin eru þó ekki eins bein hvað varðar verðtryggða vexti. Sömuleiðis þá þýða háir nafnvextir ekki endilega að það sé betra að vera með sparnaðinn á óverðtryggðum reikningi.

Svar: Ávöxtun verðtryggðra reikninga samanstendur af vöxtum og verðbótum og eru verðbæturnar reiknaðar út frá vísitölu neysluverðs. Í reglum Seðlabankans um verðtryggða reikninga sem byggja á lögum um vexti og verðtryggingu segir: „Fyrsta dag hvers mánaðar skal höfuðstóll, sem staðið hefur óhreyfður sl. mánuð hafa tekið sömu hlutfallslegu breytingu og verður á vísitölu neysluverðs hvort sem er til hækkunar eða lækkunar.“

Svar: Verðbólga er skilgreind sem viðvarandi hækkun almenns verðlags. Hækkun verðs einstakrar vöru eða hækkun verðlags í mjög stuttan tíma telst því ekki verðbólga.

Svar: Verðhjöðnun má í raun lýsa með sama hætti og verðbólgu, en með öfugum formerkjum. Verðhjöðnun er skilgreind sem viðvarandi lækkun almenns verðlags. Lækkun verðlags í mjög stuttan tíma telst því samkvæmt skilgreiningunni ekki verðhjöðnun. Lækkun vöruverðs telst ekki heldur vera verðhjöðnun ef aðeins ein eða fáar vörur lækka, þannig að verðlag lækkar ekki að meðaltali.