Bankar hérlendis hafa verið framarlega í að bjóða upp á lausnir sem gera fólki kleift að stunda almenn bankaviðskipti á netinu og æ algengara verður að fólk þurfi sjaldan eða aldrei í banka til að sinna slíkum erindum.

En þrátt fyrir gott aðgengi að netinu og víðtækt útibúanet koma endrum og sinnum upp aðstæður þar sem erfitt er að nýta sér Einkabankann eða þjónustu útibúa.

Margir kannast væntanlega við að vera komnir í sumarbústaðinn eða annað fjarri heimili og átta sig á að inneignin á gemsanum er að verða búin eða að gleymst hafi að greiða greiðsluseðil sem var kominn á eindaga. Eða að vera staddur erlendis og geta ómögulega munað PIN-númerið á kreditkortinu!

Hvað er þá til ráða? Er hægt að sinna bankaviðskiptum með öðrum leiðum?

Einkabankinn í símann

Með því að nota snjallsíma til að fara á netið og fara inn á slóðina l.is er á einfaldan hátt hægt að tengjast Einkabankanum og sinna öllum algengustu bankaviðskiptum í símanum. Á einfaldan hátt er hægt að skoða yfirlit yfir stöðu reikninga og kreditkorta, millifæra, hlaða GSM símann, greiða inn á VISA kreditkort eða sækja PIN-númer fyrir VISA kreditkort. Einnig er hægt að nálgast upplýsingar um staðsetningu útibúa og hraðbanka, gengi gjaldmiðla og fá fréttir frá Landsbankanum og Kauphöllinni.

Þjónustusími bankanna - 515 4444

Í Þjónustusíma bankanna er m.a. hægt að fá upplýsingar um stöðu reikninga og síðustu færslur, millifæra og fá upplýsingar um yfirdráttarheimild og gildistíma hennar.

Til að nýta sér Þjónustusímann þarf að hafa leyninúmer við höndina, þ.e. það númer sem þú valdir þegar þú sóttir um reikninginn og notar til að millifæra á netinu.

Hraðbankar

Hraðbankar eru á mörgum fjölförnum stöðum og í þeim má nálgast ýmsa þjónustu, s.s. að taka út reiðufé af debetkortareikningi eða kreditkortum, fá stöðu á debetkortareikningi og greiða reikninga á eigin kennitölu.

Ráðgjafa- og þjónustuver Landsbankans - 410 4000

Ráðgjafa- og þjónustuver er opið alla virka daga frá kl. 8-19 og á laugardögum frá kl. 11-15. Þar er hægt að fá allar upplýsingar um vörur og þjónustu bankans og sinna almennum bankaviðskiptum. m.a. er hægt að fá upplýsingar um stöðu reikninga, millifæra, greiða gíró- og greiðsluseðla og sækja um lífeyrissparnað og tryggingar.

Hægt er að hafa samband við ráðgjafa- og þjónustuver í síma 410 4000 eða senda fyrirspurn á netfangið info@landsbankinn.is. Ef óskað er eftir millifærslu eða greiðslu reikninga þarf að hafa leyninúmer á reikningi til taks.

Samanburður á helstu þjónustuþáttum

	Hraðbankar	Farsímabankinn l.is	Ráðgjafa- og þjónustuver	Þjónustusími bankanna
Taka út reiðufé
Staða reikninga	*
Millifæra
Greiða reikninga			**
Yfirlit yfir stöðu kreditkorta
Greiða inn á kredikort
Hlaða GSM síma
Verð	Ókeypis	Greitt f. netumferð	Greitt f. símtalið	Greitt f. símtalið

*Staða debetkortareikninga
**Gíró- og greiðsluseðlar

Af þessu má vera ljóst að svarið við spurningunni sem sett var fram í fyrirsögn, er já. Það er hægt að sinna bankaviðskiptum nánast hvar sem er og hægt að velja á milli ólíkra leiða, allt eftir því hvað hentar hverju sinni. Ef þú ert fjarri næsta útibúi, útibúið lokað eða þú kemst ekki á netið er alltaf hægt að leita uppi næsta hraðbanka, nota farsímalausnina, hringja í ráðgjafa- og þjónustuver bankans eða í Þjónustusíma bankanna.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Margir urðu þess varir um síðustu mánaðamót að verðbætur á verðtryggðum reikningum voru neikvæðar sem þýddi að höfuðstóll reikninganna lækkaði. Ástæðan fyrir lækkuninni var sú að vísitala neysluverðs lækkaði um 0,66% í júlí (en breyting á vísitölu neysluverðs gildir til verðtryggingar tveimur mánuðum síðar). Það sama átti sér stað í byrjun ágúst þegar verðbætur voru neikvæðar um 0,33%.

Hér verður fjallað stuttlega um áhrif verðhjöðnunar á verðtryggða reikninga og lán.

Verðtryggður höfuðstóll fylgir vísitölu neysluverðs

Eins og áður hefur komið fram hér á Fjárhag hækkar höfuðstóll verðtryggðra lána og verðtryggðra innlánsreikninga á verðbólgutímum. Höfuðstóllinn fylgir vísitölu neysluverðs (mælikvarða verðbólgunnar) með þeim hætti að við hann leggjast svonefndar verðbætur samfara breytingum á vísitölunni. Verðbótunum er ætlað að halda kaupmætti höfuðstólsins óbreyttum.

Verðbætur geta því bæði verið jákvæðar og neikvæðar. Flestir kannast við það þegar (jákvæðar) verðbætur leggjast á verðtryggðan höfuðstól, þar sem verðbólga (mikil eða lítil) er alvanalegt ástand á Íslandi. Síðastliðna þrjá mánuði hefur hins vegar ekki verið verðbólga hér á landi, heldur verðhjöðnun, þ.e. verðlag hefur að meðaltali lækkað.

Í lok júní voru verðbæturnar á verðtryggðum reikningum 0,41% til hækkunar en í lok júlí lækkuðu þær um 0,33% og í lok ágúst lækkuðu þær um 0,66% þannig að ef horft er á þessa þrjá mánuði saman er lækkunin 0,58% (samsvarar 2,29% verðhjöðnun á ársgrundvelli). Frá áramótum er hækkunin 1,5% sem samsvarar 2,3% verðbólgu á ársgrundvelli.

Búið er að reikna út verðbætur sem verða færðar á verðtryggða reikninga í lok september (byggir á verðbólgu í ágústmánuði) en þær verða 0,25% til hækkunar.

Áhrif verðhjöðnunar á verðtryggðan höfuðstól eru þau að höfuðstóllinn lækkar samfara verðhjöðnuninni. Verðbæturnar verða neikvæð stærð sem þýðir að þær dragast frá höfuðstólnum. Ekki má gleyma því að verðbætur á höfuðstól verðtryggðra lána verða við þessar aðstæður einnig neikvæðar svo höfuðstóll þeirra lækkar.

Verðtrygging er vörn gegn áhrifum verðbólgu og er verðbótunum ætlað að tryggja raungildi peninganna. Markmiðið er að sömu vörur - eða réttara sagt sama vörukarfa - fáist fyrir peningana þegar þeir eru teknir út og þegar þeir voru lagðir inn, þ.e. kaupmætti þeirra er haldið stöðugum. Þar sem kaupmáttur innistæðunnar (ef ekki er tekið tillit til vaxta) lækkar í verðbólgu er hann bættur upp með verðbótum. Kaupmáttur innistæðu hækkar hins vegar á tímum verðhjöðnunar og því er dregið úr honum með neikvæðum verðbótum. Áhrif verðbólgu verða því engin á kaupmátt höfuðstólsins, þar sem honum er haldið stöðugum miðað við vísitölu neysluverðs.

Tengt efni

Vísindavefurinn: Hvers vegna lækka verðtryggð lán ekki þegar verðbólga lækkar? 

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Er kominn tími á tiltekt í fjármálunum? Vantar þig áætlun til þess að styðjast við? Ef svo er gæti kerfi Daves Ramsey, sem hann kallar sjö hænuskref (e. 7 baby steps), gagnast þér. Ramsey fjallar um þetta kerfi í bók sinni The Total Money Makeover.

Markmiðið með hænuskrefum Ramseys er að verða skuldlaus og öðlast fjárhagslegt öryggi. Það skal tekið fram að skrefin eru að mörgu leyti miðuð við bandarískar aðstæður, þar sem Ramsey starfar, en vel má laga aðferðirnar að íslenskum aðstæðum.

Hér verður í stuttu máli fjallað um hænuskrefin 7, hvert fyrir sig.

Skref 1 - Byggðu upp varasjóð

Fyrsta skrefið felst í því að koma sér upp varasjóði. Tilgangur hans er að mæta óvæntum útgjöldum og koma í veg fyrir frekari lántökur ef eitthvað kemur upp á. Varasjóðinn á eingöngu að nota vegna brýnna þarfa, t.d. ef bíllinn eða þvottavélin bila. Brýn þörf teldist ekki til að mynda ef sófasettið sem þig hefur langað í fer á útsölu!

Dave Ramsey miðar við 1.000 dala varasjóð eða um 120.000 kr. Best er þó að hver og einn meti stærð varasjóðsins út frá sínum aðstæðum. Eigir þú t.d. von á að aðstæður þínar breytist á næstunni, jafnvel ef von er á skertum tekjum í einhvern tíma, þarf þessi sjóður eðlilega að vera stærri. Gott er þó að hafa í huga að sjóðurinn sé ekki of stór ef þú ert með óhagstæð skammtímalán.

Ramsey bendir á það að eiga sparipening á meðan þú ert enn með skammtímaskuldir sé í raun ein tegund af láni. Það er að segja, ef þú átt pening inni á reikningi á meðan þú ert enn með óhagstæða skammtímaskuld sem þú borgar háa vexti af þá þarft þú að fá ansi háa vexti á sparipeninginn þinn til þess að það borgi sig að eiga hann í stað þess að nota hann til að greiða niður skuldina.

Skref 2 - Greiddu upp allar skammtímaskuldir

Nú ræðstu á skammtímaskuldir þínar! Byrjaðu á því að gera lista yfir ÖLL lánin þín fyrir utan húsnæðislánið. Yfirleitt er best að byrja á því að borga niður stysta lánið. Það lán ber líklega hæstu vextina en að auki munt þú með þessu ná að greiða fyrsta lánið upp fyrr en ella. Þá getur þú fljótlega fagnað fyrsta sigrinum á leið þinni sem kemur til með að hvetja þig áfram.

Snjóboltaaðferðin: Dave Ramsey mælir með því að nota svokallaða snjóboltaaðferð við að greiða niður skammtímalánin. Aðferðin felst í því að þegar búið er að greiða niður stysta lánið er sú mánaðarlega upphæð sem fór í afborganir af því láni nýtt til þess að greiða aukalega inn á næsta lán. Í hvert skipti sem eitt lán er greitt upp hefur þú hærri upphæð til að greiða inn á það næsta um hver mánaðamót.

Svona gengur þetta koll af kolli þar til allar skammtímaskuldir eru upp greiddar. Heildar greiðslubyrði þín lækkar þannig ekki um hver mánaðamót heldur fer alltaf stærri og stærri hluti ráðstöfunarteknanna í að greiða hraðar niður höfuðstól lána. Það hjálpar boltanum að rúlla ef þú hefur möguleika á því að byrja strax að greiða aukalega inn á fyrsta lánið. Upphæðin þarf alls ekki að vera há því eins og máltakið segir, margt smátt gerir eitt stórt.

Á netinu er hægt að nálgast ýmsar reiknivélar þar sem hægt er að slá inn upplýsingar um lán og reikna út áhrif snjóboltaaðferðarinnar. Það getur verið áhugavert og skemmtilegt að sjá hvað greiðsla lítillar upphæðar inn á lán um hver mánaðamót getur í raun breytt miklu.

Sem dæmi um slíkar reiknivélar má nefna að á síðunni Trees Full Of Money er að finna Excel skjal þar sem þú getur sett inn upplýsingar um lánin þín (höfuðstól, vexti og lánstíma) og reiknað út áhrif snjóboltaaðferðarinnar á þau. Skjalið er einfalt í notkun og getur sýnt þér áhugaverða niðurstöðu.

Skref 3 - Stækkaðu varasjóðinn

Nú hefur mánaðarleg greiðslubyrði þín lækkað töluvert þar sem allar skammtímaskuldir hafa verið greiddar upp. Því getur verið freistandi að ráðast næst á húsnæðislánið en samkvæmt Ramsey er ekki kominn tími á það strax.

Samkvæmt hænuskrefakerfinu er nú kominn tími til að stækka varasjóðinn þinn. Spáðu í hvað þú þyrftir mikinn pening til þess að lifa af í 3-6 mánuði án tekna. Stækkaðu varasjóðinn þinn í þá upphæð.

Skref 4 - Greiddu inn á lífeyrissparnaðinn

Nú átt þú vænan varasjóð á hliðarlínunni og einu afborganirnar þínar eru af húsnæðisláninu. Nú skalt þú byrja á því að byggja upp auðinn. Samkvæmt þessu skrefi átt þú að auka lífeyrissjóðsgreiðslur þínar.

Það getur þú gert með því að auka framlag þitt til viðbótarlífeyrissparnaðar, sért þú ekki nú þegar með framlag þitt í toppi. Greiðir þú nú þegar hámarksframlag í viðbótarsparnað getur þú nýtt þetta skref til að bæta við langtímasparnað þinn.

Skref 5 - Safnaðu í menntasjóð fyrir börnin

Samkvæmt aðferð Ramseys er fimmta skrefið að safna í menntasjóð fyrir börnin þín. Það er sjaldgæft að íslenskir foreldrar leggi í sérstakan menntasjóð fyrir börnin sín. Engu að síður getur þetta verið mjög sniðugt og sé því fylgt eftir getur þú komið í veg fyrir að börnin þín þurfi að taka námslán seinna meir. Slíkur sjóður gæti einnig ýtt undir frekari menntun barna þinna þegar fjármögnun námsins er tryggð.

Það er hægt að líta á þetta skref og þennan sjóð á fleiri en einn hátt. Þurfi börnin ekki á námslánum að halda í framtíðinni vilja sumir nýta sjóðinn sem útborgun í húsnæði, kaupa bíl, fara út í heim sem skitpinemi eða hvað sem hugurinn girnist. Markmið sjóðsins er að lágmarka eða jafnvel koma í veg fyrir lántökur barna þinna þegar þau eru að byggja upp sína framtíð. Með því að fylgja þessu skrefi eftir eykur þú fjárhagslegt öryggi barna þinna.

Skref 6 - Greiddu upp fasteignalánð

Nú er kominn tími til þess að nota allan aukapening til þess að greiða niður fasteignalánið þitt. Greiddu eins mikið aukalega inn á lánið og mögulegt er um hver mánaðamót. Draumurinn um skuldleysi er handan við hornið!

Í Einkabanka Landsbankans er hægt að millifæra beint inn á höfuðstól lána.

Skref 7 - Byggðu upp auð og deildu honum

Nú ert þú loks skuldlaus og með fjárhagslegt öryggi. Því er kominn tími til að deila auði þínum með þeim sem minna mega sín.

Í gegnum Einkabanka Landsbankans er hægt að styrkja góð málefni.

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Ákveðin tímamót verða í lífinu á 18 ára afmælisdeginum, því þá verður fólk fjárráða. Í lögræðislögum segir: "Fjárráða maður ræður einn fé sínu, nema lög mæli á annan veg."

En hvað þýðir þetta á einföldu máli?

Að verða fjárráða þýðir fjárhagslegt sjálfstæði og yfirráð yfir bankareikningum og öðrum eignum sem foreldrar eða forráðamenn höfðu umsjón með fyrir 18 ára aldurinn. Auk þess að ráða sjálfur yfir peningunum sínum, getur maður m.a. tekið lán hjá banka og gengist í ábyrgð vegna skulda sem aðrir eiga að greiða.

Fjárráða + sjálfráða = lögráða

Átján ára verður maður líka sjálfráða. Þeir sem eru bæði sjálfráða og fjárráða teljast lögráða skv. lögræðislögum. Þeir sem eru sjálfráða ráða öðru en fé sínu. Foreldrar ráða því ekki lengur persónulegum högum sjálfráða einstaklings og eru ekki lengur framfærsluskyldir gagnvart honum.

Flestir sem eru 18 ára eru þó enn í skóla og eru að einhverju leyti háðir foreldrum sínum fjárhagslega, t.d. með húsnæði og mat. Þrátt fyrir að foreldrar séu ekki lengur framfærsluskyldir þykir þó flestum foreldrum sem betur fer sjálfsagt að hjálpa til með einhverjum hætti eftir því sem aðstæður leyfa.

Fjárhagslegt sjálfstæði

Margir 18 ára einstaklingar eru svo heppnir að eiga peninga eða verðbréf sem þeir fá yfirráð yfir við 18 ára aldur. Sumum finnst freistandi að eyða þessum peningum strax, t.d. með því að kaupa sér bíl eða tölvu. Aðrir vilja ávaxta peningana og safna í stærri sjóð til að eiga seinna, t.d. þegar kemur að því að kaupa íbúð eða fara erlendis í nám.

Að taka lán er eitthvað sem þarf að íhuga vel áður en ákvörðun um slíkt er tekin. Yfirdráttarheimild og kreditkort eru algengustu lánin auk skuldabréfa. Að taka lán er loforð um að borga til baka þá upphæð sem fengin hefur verið að láni með vöxtum og kostnaði.

Þegar skrifað er undir lán er verið að samþykkja skilmála lánsins sem segja meðal annars til um hvað lánið kostar, hvernig á að borga það til baka og hvað gerist ef skuldin er ekki greidd. Það borgar sig því að lesa vel það sem skrifað er undir.

Fjármálalæsi

Það er nauðsynlegt hverjum fjárráða einstaklingi að öðlast það sem kallað er fjármálalæsi. Það er hugtak sem notað hefur verið til að lýsa getu fólks til að skilja, greina og fjalla um fjármál og hafa stjórn yfir fjárhagslegri afkomu sinni. Eða einfaldlega það að kunna að lesa fjármálin.

Einstaklingarnir bera að miklu leyti sjálfir ábyrgð á því að afla sér þekkingar á þessu sviði en einhver fjármálafræðsla fer þó fram í flestum grunn- og framhaldsskólum. Þekkingar má t.d. afla með lestri Fjárhags, þátttöku á fjármálakvöldum Landsbankans og með því að sækja aðra viðburði þar sem fjallað er um fjármál einstaklinga.

Fróðleik um fjármál má síðan vitaskuld nálgast víða annars staðar og viljum við þar sérstaklega nefna fjölda fróðlegra greina á Vísindavefnum um fjármál.

Tengt efni

Lögræðislög nr 71/ 1997

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita

Þann 18. ágúst síðastliðinn lækkaði Seðlabanki Íslands stýrivexti bankans um 1,0%. En hvað eru stýrivextir, hver stýrir þeim og hvaða áhrif hafa þeir?

Stýrivextir eru eitt af stjórntækjum Seðlabanka Íslands í peningamálum. Stýrivöxtum er ætlað að hafa áhrif á aðra vexti í landinu. Með öðrum vöxtum er átt við svokallaða markaðsvexti, þ.e. vexti banka og fjármálafyrirtækja, vexti á gjaldeyrismarkaði og verðbréfamarkaði o.s.frv. Tilgangurinn með hækkun eða lækkun stýrivaxta er oftast sá að stuðla að stöðugleika hagkerfis með því að draga úr sveiflum í verðbólgu eða styrkja gengi gjaldmiðils.

Á Íslandi eru stýrivextir þeir vextir sem Seðlabankinn leggur á lán til banka og annarra lánastofnana. Með því að lækka (stýri)vexti á slíkum lánum veitir Seðlabankinn lánafyrirtækjum svigrúm til að gera slíkt hið sama gagnvart sínum viðskiptavinum. Lægri vextir geta þannig stuðlað að auknu fjármagni fyrirtækja í formi lána og leitt til lægra atvinnuleysis á krepputímum. Háir stýrivextir leiða að sama skapi gjarnan til hærri markaðsvaxta sem getur dregið úr þenslu.

Hver stýrir stýrivöxtum?

Peningastefnunefnd Seðlabankans ákvarðar stýrivexti minnst átta sinnum á ári. Nefndin kann að ákveða að stýrivextir haldist óbreyttir, þannig að þetta þýðir ekki að stýrivextir breytist átta sinnum ár hvert. Fundargerðir peningastefnunefndar eru birtar tveimur vikum eftir hverja stýrivaxtaákvörðun. Í fundargerð er gerð grein fyrir helstu sjónarmiðum nefndarmanna og einnig kemur fram hvort ákvörðun var samþykkt samhljóða eður ei.

Hvaða áhrif hafa stýrivaxtabreytingar á almenning?

Viðskiptabankar og aðrar fjármálastofnanir geta breytt vöxtum sínum á innlánum og útlánum þrisvar í mánuði, 1. 11. og 21. dag mánaðar. Helsti hvati vaxtabreytinga bankanna er breyting á stýrivöxtum Seðlabankans. Lækkun stýrivaxta getur því leitt til breytinga á vöxtum viðskiptabanka á næstu vaxtaákvörðunardögum þeirra.

... setti upp á sig stýri?

Upplýsingar um núverandi stýrivexti, fundargerðir peningastefnunefndar og næstu stýrivaxtaákvörðun má finna á vef Seðlabankans.

Vaxtatöflu Landsbankans má finna á vef Landsbankans.

Nánari upplýsingar

Vísindavefurinn: Fyrir hverja og hvaða fjármagn gildir sú ákvörðun, þegar Seðlabanki Íslands tekur ákvörðun um vexti?

Hvað fannst þér um þessa grein? Láttu okkur vita